ساخت سایت وردپرسی از صفر تا صد؛ آموزش کامل

ساخت سایت وردپرسی شاید در نگاه اول کاری تخصصی به نظر برسد، اما آیا برای راه‌اندازی یک وب‌سایت حرفه‌ای واقعاً باید برنامه‌نویس باشید؟ پاسخ کوتاه «نه» است. امروز هر کسی با چند ساعت وقت و یک برنامه‌ی روشن می‌تواند سایتی کاربردی بسازد و منتشر کند.

مشکل اصلی بیشتر مبتدی‌ها کمبود دانش فنی نیست. آن‌ها معمولاً بدون برنامه شروع می‌کنند و دامنه و هاستی می‌خرند که با هدفشان نمی‌خواند. چند روز بعد هم وسط راه گیر می‌افتند. نتیجه، سایتی نیمه‌کاره است که هیچ‌وقت منتشر نمی‌شود.

در این راهنما مراحل ساخت سایت وردپرسی را به ترتیب مرور می‌کنیم. اول هدف و ساختار سایت را مشخص می‌کنیم. بعد سراغ دامنه، هاست، نصب وردپرس، قالب و افزونه‌ها می‌رویم و در پایان چک‌لیست انتشار را بررسی می‌کنیم. اگر قدم‌ها را یکی‌یکی جلو بروید، تا انتهای مقاله سایتی آماده‌ی انتشار خواهید داشت. این مقاله برای کسانی نوشته شده که اولین تجربه‌ی ساخت سایت وردپرسی را پیش رو دارند و مسیری ساده و قابل اجرا می‌خواهند.

برای اینکه مسیر را راحت‌تر طی کنید، چند نکته‌ی کمتر شنیده‌شده را هم در بخش «نکات طلایی» آورده‌ایم. این نکته‌ها از اشتباه‌های رایج جلوگیری می‌کنند و در وقت و هزینه‌ی شما صرفه‌جویی می‌کنند.

ساخت سایت وردپرسی را از کجا شروع کنیم؟

پیش از خرید هر چیزی، باید دقیقاً بدانید چه سایتی می‌خواهید.

چرا وردپرس را انتخاب کنیم؟

وردپرس یک سیستم مدیریت محتوای متن‌باز است و خود نرم‌افزار را می‌توانید رایگان دریافت کنید. هزاران قالب و افزونه برای آن وجود دارد، بنابراین تقریباً هر نوع سایتی را می‌شود با آن ساخت. جامعه‌ی کاربری بزرگ هم باعث می‌شود برای هر مشکلی آموزش یا راه‌حلی پیدا کنید.

دلیل دیگر، سادگی آن است. مدیریت محتوا با ویرایشگر بصری انجام می‌شود و نیازی به کدنویسی ندارد. به همین دلیل، ساخت سایت وردپرسی برای مبتدی‌ها، فریلنسرها و کسب‌وکارهای کوچک انتخاب رایجی است. ساخت سایت وردپرسی همچنین به شما اجازه می‌دهد بعداً با افزودن افزونه، امکانات تازه اضافه کنید. البته مثل هر ابزار دیگری، وردپرس هم به به‌روزرسانی و مراقبت نیاز دارد.

تعیین هدف و نوع پروژه

نوع سایت، همه‌ی تصمیم‌های بعدی را تعیین می‌کند. یک وبلاگ شخصی هاست سبک می‌خواهد، اما فروشگاه اینترنتی منابع بیشتری لازم دارد. پس اول از خودتان بپرسید سایت قرار است چه کاری انجام دهد.

معمولاً یکی از این هدف‌ها مطرح است:

• معرفی کسب‌وکار یا شرکت (سایت شرکتی)
• انتشار مقاله و آموزش (وبلاگ یا مجله‌ی اینترنتی)
• فروش محصول یا خدمات (فروشگاه آنلاین)
• نمایش نمونه‌کار (سایت نمونه‌کار شخصی)

هر هدف، قالب و افزونه و ساختار منوی خودش را دارد. بنابراین انتخاب هدف را به بعد موکول نکنید.

طراحی نقشه‌ی صفحه‌ها و بودجه

پیش از نصب وردپرس، فهرست صفحه‌های اصلی را روی کاغذ بنویسید. معمولاً صفحه‌ی اصلی، درباره‌ی ما، خدمات، وبلاگ و تماس با ما برای شروع کافی است. سپس تصمیم بگیرید منوی اصلی چه عنوان‌هایی داشته باشد.

سناریوی نمونه: فرض کنید می‌خواهید برای یک آموزشگاه زبان سایت بسازید. صفحه‌های دوره‌ها، مدرسان، سوالات متداول و ثبت‌نام را پیش‌نویس می‌کنید. در همین مرحله می‌بینید به فروشگاه‌ساز پیچیده نیازی ندارید و هزینه‌تان پایین می‌ماند. این مثال فرضی است و فقط برای توضیح روش آمده است.

بودجه را هم همین‌جا روشن کنید. معمولاً دامنه، هاست، قالب و گاهی چند افزونه‌ی پولی هزینه‌های اصلی هستند. قیمت‌ها بین شرکت‌های ارائه‌دهنده فرق می‌کند، پس پیش از خرید چند گزینه را مقایسه کنید.

دامنه و هاست مناسب برای ساخت سایت وردپرسی

دامنه، آدرس سایت شماست و هاست، محل نگهداری فایل‌های آن. انتخاب درست این دو، پایه‌ی ساخت سایت وردپرسی پایدار است.

انتخاب نام دامنه

نام دامنه اولین چیزی است که بازدیدکننده می‌بیند. بنابراین آن را با دقت انتخاب کنید. این معیارها کمک می‌کنند:

• کوتاه، خوانا و آسان برای تایپ باشد.
• با نام برند یا موضوع سایت ارتباط داشته باشد.
• از عدد و خط تیره‌ی اضافه پرهیز کند.
• پسوند مناسب مخاطب را داشته باشد؛ پسوند ir برای مخاطب ایرانی و پسوند com برای مخاطب بین‌المللی رایج‌تر است.

عوض کردن نام دامنه بعداً سخت است. پس همین ابتدا تصمیم نهایی را بگیرید.

مقایسه‌ی انواع هاست

هاست‌ها از نظر منابع، هزینه و سطح مدیریت با هم فرق دارند. جدول زیر تفاوت‌های اصلی را نشان می‌دهد.

برای شروع، یک هاست اشتراکی معتبر معمولاً کافی است. بعداً با رشد بازدید می‌توانید به سرویس قوی‌تر مهاجرت کنید.

معیارهای انتخاب شرکت هاستینگ

قبل از پرداخت، این موارد را بررسی کنید:

• پشتیبانی فارسی و پاسخ‌گو
• گواهی SSL رایگان یا ارزان
• پشتیبان‌گیری منظم
• سازگاری با نیازمندی‌های رسمی وردپرس

اگر شرکت هاستینگ به این موارد پاسخ روشن نمی‌دهد، سراغ گزینه‌ی دیگری بروید.

نصب وردپرس و تنظیمات اولیه

پس از تهیه‌ی دامنه و هاست، نوبت به نصب می‌رسد.

نصب خودکار از کنترل‌پنل

بیشتر شرکت‌های هاستینگ نصب‌کننده‌ی خودکار دارند. وارد کنترل‌پنل (مثل cPanel یا DirectAdmin) شوید و گزینه‌ی نصب وردپرس را انتخاب کنید. سپس دامنه را مشخص کنید و نام کاربری و رمز عبور مدیر را بنویسید. رمز را قوی انتخاب کنید و جایی امن نگه دارید. چند دقیقه بعد، سایت شما آماده‌ی ورود به پیشخوان است.

نصب دستی وردپرس

اگر نصب‌کننده‌ی خودکار وجود نداشت، می‌توانید وردپرس را دستی نصب کنید. نسخه‌ی رسمی را از وردپرس فارسی دانلود کنید و مراحل زیر را انجام دهید:

1. در کنترل‌پنل، یک پایگاه داده و یک کاربر برای آن بسازید.
2. فایل فشرده‌ی وردپرس را در پوشه‌ی اصلی سایت (معمولاً public_html) استخراج کنید.
3. آدرس دامنه را در مرورگر باز کنید تا صفحه‌ی نصب نمایش داده شود.
4. اطلاعات پایگاه داده و مشخصات مدیر را وارد کنید.

این روش کمی بیشتر وقت می‌گیرد، اما کنترل بیشتری به شما می‌دهد.

آشنایی با بخش‌های پیشخوان

پس از نصب، نشانی دامنه‌ی خود را همراه با wp-admin در مرورگر باز کنید و وارد پیشخوان شوید. این محیط، مرکز کنترل سایت شماست. بخش‌های اصلی آن این‌ها هستند:

• نوشته‌ها: برای مقاله‌های وبلاگ و محتوای تاریخ‌دار
• برگه‌ها: برای صفحه‌های ثابت مثل درباره‌ی ما
• نمایش: برای قالب، منوها و ابزارک‌ها
• افزونه‌ها: برای افزودن و مدیریت قابلیت‌ها
• تنظیمات: برای زبان، پیوندها و گزینه‌های عمومی

در ساخت سایت وردپرسی بیشتر کارها از همین پنج بخش انجام می‌شود. چند دقیقه گشت‌وگذار در آن‌ها، کارهای بعدی را بسیار ساده‌تر می‌کند.

تنظیمات اولیه پیشخوان

قبل از افزودن محتوا، چند تنظیم ساده را انجام دهید:

• زبان سایت و منطقه‌ی زمانی را در تنظیمات عمومی بررسی کنید.
• ساختار پیوندهای یکتا را روی «نام نوشته» بگذارید تا نشانی‌ها کوتاه و خوانا شوند.
• گواهی SSL را فعال کنید. بسیاری از هاست‌ها گواهی رایگان مبتنی بر Let’s Encrypt ارائه می‌دهند.

انتخاب قالب در ساخت سایت وردپرسی

قالب، چهره‌ی سایت شماست و در ساخت سایت وردپرسی روی سرعت و تجربه‌ی کاربری هم اثر می‌گذارد.

قالب رایگان یا پولی؟

قالب‌های رایگان برای شروع مناسب‌اند و در مخزن رسمی وردپرس فراوان پیدا می‌شوند. قالب‌های پولی معمولاً امکانات بیشتر، پشتیبانی و به‌روزرسانی منظم‌تری دارند. با این حال، گران‌تر بودن همیشه به معنای بهتر بودن نیست. اگر بودجه‌ی محدودی دارید، یک قالب رایگان سبک و به‌روز از قالب پولی سنگین بهتر عمل می‌کند.

معیارهای انتخاب قالب

قبل از نصب، قالب را با این معیارها بسنجید:

• سبک و سریع باشد و کد اضافه نداشته باشد.
• ریسپانسیو باشد و روی موبایل درست نمایش داده شود.
• از زبان فارسی و چینش راست‌به‌چپ پشتیبانی کند.
• به‌روزرسانی‌های منظم داشته باشد.
• با افزونه‌های رایج مثل ووکامرس و صفحه‌سازها سازگار باشد.

دمو و نظرات کاربران قالب را هم نگاه کنید. این دو، تصویر واقع‌بینانه‌تری از کیفیت قالب می‌دهند.

سفارشی‌سازی ظاهر و هویت بصری

بعد از نصب قالب، لوگو، رنگ‌ها و فونت را با هویت برندتان هماهنگ کنید. از بخش نمایش در پیشخوان می‌توانید منوها و ابزارک‌ها را هم تنظیم کنید. در قالب‌های بلوکی، ویرایشگر کامل سایت امکان تغییر هدر و فوتر را فراهم می‌کند. تغییرات را کم و حساب‌شده انجام دهید. ظاهر شلوغ، بازدیدکننده را فراری می‌دهد.

افزونه‌های ضروری برای سایت وردپرسی

افزونه‌ها در ساخت سایت وردپرسی قابلیت‌های تازه‌ای به سایت اضافه می‌کنند، اما تعدادشان باید حساب‌شده باشد.

افزونه‌های سئو و امنیت

برای سئو، افزونه‌هایی مانند Yoast SEO یا Rank Math به شما کمک می‌کنند عنوان، توضیح متا و نقشه‌ی سایت را مدیریت کنید. برای امنیت هم افزونه‌هایی مثل Wordfence دیوار آتش و اسکن بدافزار فراهم می‌کنند. از هر دسته فقط یک افزونه نصب کنید. چند افزونه‌ی هم‌کار ممکن است با هم تداخل پیدا کنند.

افزونه‌های پشتیبان‌گیری و سرعت

پشتیبان‌گیری منظم مثل بیمه عمل می‌کند. افزونه‌هایی مانند UpdraftPlus نسخه‌ی پشتیبان را روی فضای ابری ذخیره می‌کنند. برای سرعت هم یک افزونه‌ی کش مثل LiteSpeed Cache (روی هاست‌های سازگار) یا WP Super Cache کافی است.

سناریوی نمونه: فرض کنید صاحب یک سایت کوچک برای هر قابلیت یک افزونه‌ی جدا نصب می‌کند. بعد از مدتی سایت کند می‌شود و پس از یک به‌روزرسانی، صفحه‌ها خراب نمایش داده می‌شوند. این سناریو فرضی است، اما نشان می‌دهد چرا باید تعداد افزونه‌ها را کم نگه دارید و هر افزونه را قبل از نصب بررسی کنید.

افزونه‌هایی را که استفاده نمی‌کنید حذف کنید، نه اینکه فقط غیرفعالشان کنید.

ساخت صفحه‌ها و انتشار سایت وردپرسی

ساختار فنی ساخت سایت وردپرسی آماده است و حالا باید محتوا را بسازید و سایت را به دنیا معرفی کنید.

صفحه‌ها و محتوای اولیه

صفحه‌های ضروری را بسازید: صفحه‌ی اصلی، درباره‌ی ما، تماس با ما و در صورت نیاز قوانین و حریم خصوصی. سپس چند مقاله‌ی اولیه بنویسید تا سایت خالی به نظر نرسد. محتوا باید برای کاربر مفید باشد، نه فقط برای موتور جستجو. راهنمای رسمی شروع سئو در Google Search Central اصول پایه را توضیح می‌دهد. برای ادامه‌ی مسیر می‌توانید  را هم مطالعه کنید.

چک‌لیست پیش از انتشار

قبل از انتشار، سایت را مثل یک بازدیدکننده‌ی تازه بررسی کنید:

• نمایش صفحه‌ها را روی موبایل و دسکتاپ ببینید.
• فرم تماس را آزمایش کنید و مطمئن شوید پیام‌ها به دستتان می‌رسد.
• همه‌ی لینک‌ها و منوها را کلیک کنید.
• سرعت بارگذاری را با یک ابزار آنلاین بسنجید.
• گزینه‌ی «جلوگیری از نمایش سایت در موتورهای جستجو» را در تنظیمات خواندن خاموش کنید.

مورد آخر از همه مهم‌تر است. اگر آن را خاموش نکنید، گوگل سایت شما را ایندکس نمی‌کند.

معرفی به گوگل و نگهداری

سایت را در Google Search Console ثبت کنید و نشانی نقشه‌ی سایت را ارسال کنید. افزونه‌ی Yoast SEO معمولاً نقشه‌ی سایت را با نشانی sitemap_index.xml می‌سازد. پس از انتشار هم وردپرس، قالب و افزونه‌ها را به‌روز نگه دارید و پشتیبان‌گیری را فراموش نکنید. یک سایت زنده به مراقبت مداوم نیاز دارد. اگر درباره‌ی بهینه‌سازی سرعت سوال دارید،  کمک‌تان می‌کند.

نتیجه‌گیری

ساخت سایت وردپرسی کار پیچیده‌ای نیست، به شرطی که قدم‌ها را به ترتیب بردارید. اول هدف و ساختار سایت را مشخص کردیم. بعد دامنه و هاست مناسب را انتخاب کردیم، وردپرس را نصب کردیم و قالب و افزونه‌ها را سروسامان دادیم. در پایان هم با یک چک‌لیست ساده، سایت را برای انتشار آماده کردیم. برای همین بهتر است ساخت سایت وردپرسی را مثل یک پروژه‌ی کوچک مدیریت کنید و هر مرحله را پیش از رفتن به مرحله‌ی بعد تمام کنید.

به یاد داشته باشید که انتشار سایت پایان کار نیست، شروع آن است. محتوای مفید، سرعت خوب و امنیت پایدار سه ستون موفقیت هر سایت وردپرسی‌اند. با به‌روزرسانی منظم و تولید مقاله‌های کاربردی، سایت شما کم‌کم جایگاه خودش را پیدا می‌کند.

حالا نوبت شماست. امروز اولین قدم را بردارید: هدف سایت را بنویسید و نقشه‌ی صفحه‌ها را بکشید. اگر در هر مرحله از ساخت سایت وردپرسی به مشکلی خوردید، سوال خود را در بخش دیدگاه‌ها بپرسید تا راهنمایی‌تان کنیم.

برای مشاوره رایگان تماس بگیرید!

شرکت دیجیتال مارکتینگ نوآوران وب (نوآوران جهان کار پارس)

• مدیریت: مهندس مجتبی ملائیان بهنمیری

• آدرس: مازندران، بابل، بین میدان کارگر و کشوری، سرداران ۱۰

• تلفن تماس: ۰۹۱۱۲۱۱۵۶۶۳

سوالات متداول درباره‌ی ساخت سایت وردپرسی

در ادامه به پرتکرارترین پرسش‌ها درباره‌ی ساخت سایت وردپرسی پاسخ می‌دهیم.

ساخت سایت وردپرسی چقدر زمان می‌برد؟

نصب وردپرس و تنظیمات اولیه معمولاً در چند ساعت انجام می‌شود. اما آماده شدن یک سایت کامل با قالب، صفحه‌ها و محتوا به حجم کار بستگی دارد و می‌تواند از چند روز تا چند هفته طول بکشد، چون بیشتر زمان صرف تولید محتوا می‌شود.

بخش فنی کار سریع‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید. تهیه‌ی متن، تصویر و ساختار منو معمولاً بیشترین وقت را می‌گیرد. اگر از قبل نقشه‌ی سایت را نوشته باشید، کل فرایند روان‌تر پیش می‌رود.

برای این کار باید برنامه‌نویسی بلد باشم؟

خیر. وردپرس با ویرایشگر بصری و قالب‌های آماده کار می‌کند و برای ساخت یک سایت معمولی نیازی به کدنویسی نیست. دانستن مفاهیم پایه‌ای مثل دامنه، هاست و مدیریت افزونه‌ها کافی است و باقی کار را می‌توانید در حین ساخت یاد بگیرید.

فقط برای سفارشی‌سازی‌های خاص، مثل طراحی یک قابلیت اختصاصی، ممکن است به برنامه‌نویس نیاز پیدا کنید. بیشتر سایت‌های شرکتی و وبلاگ‌ها بدون این کار ساخته می‌شوند.

هزینه‌ی ساخت سایت وردپرسی چقدر است؟

خود نرم‌افزار وردپرس رایگان است، اما هزینه‌ی دامنه و هاست را باید بپردازید. قالب و افزونه‌ی پولی هم اختیاری‌اند. مبلغ دقیق به شرکت ارائه‌دهنده و نوع سرویس بستگی دارد، بنابراین پیش از خرید قیمت چند شرکت را با هم مقایسه کنید.

برای شروع می‌توانید از قالب و افزونه‌های رایگان استفاده کنید و بعداً در صورت نیاز ارتقا دهید. این کار هزینه‌ی اولیه را پایین نگه می‌دارد.

بعد از ساخت سایت وردپرسی چطور در گوگل دیده شوم؟

سایت را در Google Search Console ثبت کنید، نقشه‌ی سایت را ارسال کنید و محتوای مفید و منظم منتشر کنید. دیده شدن در نتایج جستجو زمان می‌برد و هیچ‌کس نمی‌تواند رتبه‌ی مشخصی را تضمین کند. همچنین عنوان و توضیح متای هر صفحه را بهینه کنید.

سرعت سایت را هم بالا نگه دارید. لینک‌دهی داخلی بین مقاله‌های مرتبط نیز به گوگل کمک می‌کند ساختار سایت را بهتر بفهمد.

امنیت سایت را چطور بالا ببرم؟

رمز عبور قوی بگذارید، وردپرس و افزونه‌ها را همیشه به‌روز نگه دارید، SSL فعال کنید و یک افزونه‌ی امنیتی معتبر نصب کنید. پشتیبان‌گیری منظم هم آخرین خط دفاع شما در برابر هر اتفاق ناخواسته است. این اقدام‌ها پایه‌ی امنیت هر سایت هستند.

قالب‌ها و افزونه‌ها را فقط از منابع معتبر دانلود کنید. نسخه‌های کرک‌شده اغلب کد مخرب دارند و می‌توانند کل سایت را به خطر بیندازند.

نکات طلایی که کمتر شنیده‌اید

این نکته‌ها در بیشتر آموزش‌های ساخت سایت وردپرسی کمتر دیده می‌شوند، اما جلوی دردسرهای بعدی را می‌گیرند.

1. در طول ساخت سایت، گزینه‌ی مسدودسازی موتورهای جستجو را روشن نگه دارید تا صفحه‌های نیمه‌کاره ایندکس نشوند. فقط یادتان باشد روز انتشار آن را خاموش کنید.
2. ساختار پیوندهای یکتا را پیش از انتشار اولین مطلب نهایی کنید. تغییر آن بعد از انتشار، نیاز به تنظیم ریدایرکت دارد.
3. فایل پشتیبان را حداقل یک بار روی یک نسخه‌ی آزمایشی بازیابی کنید. پشتیبانی که هرگز بازیابی نشده، تضمینی برای کارکرد ندارد.
4. قالب‌ها و افزونه‌های بدون استفاده را کامل حذف کنید. فایل‌های رهاشده می‌توانند راه نفوذ باشند.
5. نام کاربری مدیر را «admin» نگذارید و برای نوشتن مقاله یک حساب جداگانه با سطح دسترسی پایین‌تر بسازید.